Kilka zdjęć owadzich larw stosujących kamuflaż fekalny.
Kilka dni temu na polu zboża znalazłem tę dziwną larwę:
Makrofotografia larwy skrzypionki zbożowej (Oulema melanopus) na zielonym liściu zboża. Owad ma błyszczące, żółtobrązowe ciało z ciemnymi smugami i jasnym prześwitem pośrodku; przy górnej części widać ciemną głowę i drobne odnóża. Liść jest ustawiony pionowo, z wyraźną równoległą fakturą, a ciemne, rozmyte tło kieruje uwagę na owada.
Przy większym zbliżeniu w płynie — jakby pokrywającym, a może wypełniającym jej ciało — wyraźnie było widać podłużne struktury, które wziąłem za jakieś pasożyty:
Makrofotografia larwy skrzypionki zbożowej (Oulema melanopus) na zielonym liściu zboża, pokazanej z bardzo bliska w ujęciu bocznym. Owad ma żółtobrązowe, półprzezroczyste ciało pokryte śluzowatą osłoną z ciemnymi smugami i jasnym odbiciem światła. Pod przednią częścią ciała widać drobne odnóża i ciemniejszą głowę, a rozmyty zielony liść tworzy jednolite tło.Makrofotografia larwy skrzypionki zbożowej (Oulema melanopus) na zielonym liściu zboża. Larwa jest pokazana z bardzo bliska; jej żółtobrązowe ciało pokrywa błyszcząca, półprzezroczysta maź z ciemnymi smugami odchodów, tworząca charakterystyczną osłonę maskującą. W kadrze dominuje zaokrąglony tył ciała owada, a tło stanowi rozmyta, równoległa faktura zielonego liścia.
Wrzuciłem dziś fotki na grupowy czat ze znajomymi, z których większość współdzieliła ze mną dawno temu niedolę studiowania biologii. Po dłuższych deliberacjach, wzmocnionych czatem GPT, koleżanka prawidłowo zidentyfikowała owada jako skrzypionkę zbożową (Oulema melanopus).
„Płyn”, o którym myślałem, że wypełnia jej ciało, to maź, którą larwa sama się pokrywa; z kolei „pasożyty” to odchody. Piękny przykład kamuflażu fekalnego, często spotykanego u różnych gatunków owadów.
W pobliżu larwy już pokazanej znalazłem tamtego dnia inną. Dziwiłem się wtedy, że po jej śmierci i wysuszeniu „pasożyty” wydawały się przyklejone do powierzchni, a nie ukryte w środku. Jest to mniej zaskakujące, gdy już wiem, że mam do czynienia z odchodami, nie żyjącymi w środku żywiciela pasożytami.
Makrofotografia martwej, wyschniętej larwy skrzypionki zbożowej (Oulema melanopus) leżącej na uszkodzonym liściu zboża. Ciało owada jest żółtobrązowe, pomarszczone i częściowo pokryte zaschniętą, ciemniejącą osłoną. Liść ma wyraźne ślady żerowania i przesuszenia, z jasnymi smugami oraz przetarciami, a silnie rozmyte zielone tło podkreśla niewielki rozmiar larwy.
Wiedząc już, co to za owad, i sprawdziwszy go w internecie, dość szybko zdałem sobie sprawę, że w przeszłości wielokrotnie fotografowałem postać dorosłą:
Makrofotografia dorosłej postaci skrzypionki zbożowej (Oulema melanopus) na pionowym zielonym liściu zboża. Chrząszcz ma metalicznie ciemnozielone, błyszczące pokrywy skrzydeł, pomarańczowobrązowe przedplecze i odnóża oraz czarną głowę z wyraźnymi, segmentowanymi czułkami. Owad jest pokazany od góry, w centralnej części kadru, a rozmyte zielone tło podkreśla szczegóły jego ciała.Makrofotografia dorosłej skrzypionki zbożowej (Oulema melanopus) wspinającej się po pionowym źdźble zboża. Chrząszcz ma błyszczące, metalicznie ciemnozielone pokrywy skrzydeł, pomarańczowoczerwone przedplecze, czarną głowę oraz długie, segmentowane czułki. Owad znajduje się nieco z prawej strony kadru, częściowo ukryty między zielonymi liśćmi, a miękkie, rozmyte tło tworzy jasną, roślinną kompozycję.
Co interesujące, powyższe nie są jedynymi owadami, których larwy stosują kamuflaż fekalny i które udało mi się sfotografować. Kilka tygodni temu, na spacerze w lesie, trafiłem na liść konwalii, który na pierwszy rzut oka wyglądał, jakby był pokryty ptasimi odchodami:
Makrofotografia liścia konwalii z larwami poskrzypki (Lilioceris sp.) pokrytymi ciemną, błyszczącą osłoną z odchodów. Kilka larw skupia się przy uszkodzonej krawędzi liścia, a jedna znajduje się osobno po lewej stronie. Zielony liść ma wyraźne ślady żerowania, miejscami jest przebarwiony i przetarty, a w tle widać jasne, piaszczyste podłoże.
Bliższe przyjrzenie się z boku wyraźnie ukazało, że to owady:
Makrofotografia liścia konwalii z larwami poskrzypki (Lilioceris sp.) widzianymi z boku. Na wąskim, poziomo ułożonym liściu widać kilka larw pokrytych ciemną, błyszczącą osłoną z odchodów; część z nich ma wyraźnie widoczne małe głowy, odwłoki i drobne odnóża wystające spod osłony. Jasnozielony liść odcina się od niemal czarnego tła, co silnie podkreśla sylwetki larw.
Biorąc pod uwagę, że znalazłem je w lesie i na liściu konwalii majowej, mam prawdopodobnie do czynienia z poskrzypką cebulową (Lilioceris merdigera).
Postacie dorosłe obu gatunków opisywanych tu chrząszczy, pomijając kolorystykę, są trochę podobne:
Ilustracja porównująca wygląd dorosłej skrzypionki zbożowej (Oulema melanopus) i poskrzypki cebulowej (Lilioceris merdigera). Po lewej widać skrzypionkę zbożową o metalicznie niebieskozielonych pokrywach skrzydeł, pomarańczowobrązowym przedpleczu i odnóżach oraz ciemnej głowie z długimi, segmentowanymi czułkami. Po prawej znajduje się poskrzypka cebulowa o jednolicie pomarańczowoczerwonym ciele, z wyraźnymi rzędami punktów na pokrywach. Oba owady pokazano od góry, w tej samej skali.
